Dolomite và 3 khó khăn của doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu

Khái niệm về quặng dolomite và ứng dụng trong nền kinh tế Việt Nam

Dolomite (hay còn gọi là dolomit) có công thức hóa học dạng tinh thểCaMg(CO3)2. Được phát hiện lần đầu vào năm 1791 ở dãy Núi Dolomite Alps của Italia

Theo tiêu chuẩn đá xây dựng và khai khoáng, có 3 loại quặng dolomite được phân biệt theo màu bao gồm: trắng, xám( loại tốt nhất), hồng (chứa nhiều mangan và không có ở Việt Nam). Dưới tác dụng của quang phổ, mỗi loại sẽ cho ánh thủy tinh hoặc ánh ngọc trai tùy vào nguồn gốc hình thành.

Quặng dolomit khá giòn với độ cứng chỉ 3,5 – 4 (Mohs) và tỉ trọng là 2,85.

  • Tìm hiểu về kênh xuất khẩu đá nguyên liệu của Bạch Đằng Traserco tại đây

Quặng dolomite khai thác xuất khẩu tại Việt Nam

Mỏ khai thác quặng dolomite của Bạch Đằng Traserco

Phân bổ:

Dolomit rất phổ biến trong tự nhiên. Chúng có thể tồn tại ở dạng khoáng vật kết tủa  như ở các vùng hồ nước mặn Coorong ở Australia hay các trầm tích sâu dưới đáy đại dương.

Việc điều chế trong phòng thí nghiệm đã được tiến hành ở điều kiện nhiệt độ lớn hơn 100 độ C(điều kiện điển hình ở các bồn trầm tích chôn vùi). Ngoài ra dolomit cũng có thể hình thành do sự tương tác của các loại vi khuẩn khử sulfat.

Ứng dụng

Dolomit được dung làm đá trang trí, hỗn hợp xi măng. Là nguồn magie oxit quang trọng để sản xuất magie. Dolomit đôi khi được dung làm phụ gia trong luyện kim. Một lượng lớn dolomit được dung trong việc sản xuất thủy tinh.

Trong nghệ thuật trồng hoa, dolomit và đá vôi dolomit được thêm vào đất để làm giảm tính axit và là nguồn cung cấp magie cho cây trồng

 

Thủ tục xuất khẩu Dolomit

Ngày 05/6/2017, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 09/2017/TT-BXD hướng dẫn xuất khẩu vôi, đôlômit nung. Trong đó chi tiết về thủ tục được nêu ở điều 2, 3 và 5 của thông tư. Chúng tôi xin phép trích dẫn 1 số ý chính để cho người đọc dễ hình dung.
Điều 2. Điều kiện vôi, đôlômit nung công nghiệp xuất khẩu

  1. Vôi, đôlômit nung công nghiệp xuất khẩu phải được sản xuất từ cơ sở sản xuất công nghiệp nằm trong Quy hoạch phát triển công nghiệp vôi đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 đã được cơ quan nhà nước phê duyệt (sau đây viết tắt là Quy hoạch).
  2. Lượng sản phẩm vôi, đôlômit nung xuất khẩu từ mỗi cơ sở sản xuất không vượt quá công suất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép đầu tư . Và không vượt quá công suất đã ghi trong Quy hoạch.
  3. Doanh nghiệp khi xuất khẩu phải nộp bản sao Giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định để sản xuất vôi, đôlômit nung cho cơ quan Hải quan.

Điều 3. Điều kiện vôi, đôlômit nung thủ công xuất khẩu

  1. Sản phẩm vôi, đôlômit nung xuất khẩu từ các cơ sở sản xuất thủ công giảm dần theo lộ trình xóa bỏ trong Quy hoạch. Và kế hoạch thực hiện lộ trình do Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành, đảm bảo sau năm 2020 dừng xuất khẩu vôi, đôlômit nung thủ công.
  2. Căn cứ vào cân đối nhu cầu sử dụng vôi, đôlômit nung trong nước và xuất khẩu, Bộ Xây dựng hướng dẫn xuất khẩu vôi, đôlômit đối với các cơ sở sản xuất thủ công.
  3. Doanh nghiệp khi xuất khẩu phải nộp bản sao Giấy phép khai thác khoáng sản để sản xuất vôi, đôlômit nung cho Hải quan.

Điều 5. Báo cáo của Doanh nghiệp về xuất khẩu vôi và đôlômit nung

  1. Doanh nghiệp xuất khẩu vôi và đôlômit nung có trách nhiệm báo cáo các cơ quan nơi doanh nghiệp đăng ký. Định kỳ 6 tháng một lần (trước ngày 15/02 và ngày 30/8 hàng năm) hoặc báo cáo đột xuất để phục vụ công tác quản lý.
  2. Doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của số liệu, thông tin báo cáo.

Khó khăn của các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam

Mù mờ kiến thức về quặng dolomit

          Như đã nói ở trên, quặng dolomit có rất nhiều dạng hình thù vật lý khác nhau, dẫn tới tính chất hóa học cũng khác nhau. Từ đó ứng dụng cũng khác nhau. Vì vậy khi đàn phán hợp đồng nhất thiết phải xác định rõ loại quặng cũng như hàm lượng tinh thể CaMg(CO3)2 có trong quặng để từ đó làm cơ sở đàm phán/ký kết hợp đồng. Thế nhưng đây cũng chính là điểm dở của các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

          Có 1 câu nói kinh điển của ngành Marketing, đó là “đừng bán cái gì mà bạn không hiểu rõ nó”. Và câu này đúng với thực trạng xuất khẩu dolomit tới 99%. Hầu hết các doanh nghiệp xuất khẩu dolomit đều nhận thấy đây là 1 ngành tiềm năng nên đều ra sức vơ vào, bất chấp hiểu biết chuyên sâu về đặc tính lý, hóa rất giới hạn. Từ đó gây ra nhưng sai lầm không thể cứu vãn khi xuất khẩu dolomite, phải đền bù cả lô hàng với giá trị lớn hơn rất nhiều với doanh thu kỳ vọng. Với những doanh nghiệp vừa và nhỏ, 1 sai lầm kiểu này phá sản dễ như bỡn.

khai thác dolomit

Khai thác mỏ quặng dolomit tại Ninh Bình, Việt Nam – Khu mỏ thuộc Bạch Đằng Traserco

Trình độ tiếng Anh chưa phù hợp với yêu cầu của đặc thù ngành

Đây có thể nói là điểm dở nhất mà không chỉ các doanh nghiệp xuất khẩu dolomit mà hầu như các doanh nghiệp xuất khẩu nào cũng vướng phải. Đó là nhân lực bán hàng (sale) không có trình độ tiếng anh “chuẩn”. Tôi phải dùng từ chuẩn ở đây bởi nó bao gồm 2 nghĩa:

Nghĩa thứ nhất đó là, gần như 100%  điều kiện tốt nghiệp đại học ở Việt Nam yêu cầu sinh viên  phải có bằng TOEIC 450+ hay các chứng chỉ tương đương. Tuy nhiên, với những người hiểu sâu về tiếng anh dịch thuật 1 chút đều biết rằng TOEIC 450+ dường như chỉ là trò trẻ con. Xét ra thì nếu là cùng 1 mặt bằng, các câu hỏi ứng với toeic 450+ không xứng đáng để nằm trong bộ câu hỏi Tiếng Việt lớp 3 của show truyền hình “Ai thông minh hơn học sinh lớp 5”. Thế nhưng rất rất nhiều người bạn của tôi, TOEIC chỉ loanh quanh 400-500 điểm đang nắm giữ những chân rất quan trọng trong bộ máy xuất khẩu của các công ty logistics lẫn sản xuất. Thử hỏi với trình độ tiếng Anh phọt phẹt như thế mà đi giao tiếp, nhìn Tây cười đều còn thấy ngại chứ nói gì đến đàm phán với chả ký kết hợp đồng. Sai lệch là điều đương nhiên. (Theo kinh nghiệm của tôi, các vị trí đi đàm phán hợp đồng cần có trình độ TOEIC tối thiểu 850+ hay IELTS 6.5+ trở lên).

Thứ 2 là tiếng Anh giỏi là 1 chuyện. Nhưng đúng chuyên ngành là 1 chuyện khác. Ví dụ như đào tạo bác sĩ ở Việt Nam, khi học chương trình tiếng Anh sẽ phải phân thành 2 phần Anh văn cơ bản và Anh văn y học. Trong đó các từ vựng của Anh văn y học khác 100% so với Anh văn cơ bản dù cùng mang 1 nghĩa. Sự khác biệt này là do từ vựng Anh văn y học được trích xuất từ các gốc Latinh quá nhiều. Vậy nên các bác sĩ phải học, đọc tên thuốc, vi khuẩn theo đúng gốc Latinh để có thể theo kịp với các đồng môn trên toàn thế giới. Quay trở lại ngành khai khoáng dolomite cũng vậy. Khai khoáng sẽ có bộ từ chuyên ngành riêng của khai khoáng dolomite, đàm phán hợp đồng sẽ có bộ từ chuyên ngành riêng hay còn gọi là tiếng Anh thương mại. Chỉ những người có khả năng sử dụng nhuần nhuyễn cả 2 bộ từ chuyên ngành này mới có thể đảm bảo tính chính xác khi tham gia đàm phán hợp đồng. Nếu không, tai hại cũng không thể đong đếm như việc không hiểu tính chất lý hóa của quặng.

Thị trường bị vẩn đục

          Người ta vẫn bảo nước trong thì không có cá, người tốt quá thì không ai chơi. Thế nhưng thương mại là sòng phẳng, là thỏa mãn quy tắc win-win, đôi bên cùng có lợi. Chỉ cần vi phạm thỏa thuận 1 lần, có thể đánh mất lòng tin mãi mãi. Không chỉ đối với doanh nghiệp xuất khẩu vi phạm đó, mà với cả ngành xuất khẩu của Việt Nam nói chung.

Có rất nhiều doanh nghiệp nhập khẩu dolomit nước ngoài khi tiếp xúc qua đại lý như chúng tôi than phiền rằng, họ không tin tưởng khi đàm phán trực tiếp với doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam. Bởi họ đã bị lừa rất nhiều. Những doanh nghiệp xuất khẩu dolomit Việt Nam không chỉ mù mờ, thiếu kiến thức về dolomite mà họ còn tham lam, sẵn sàng lừa đảo khách hàng khi có cơ hội. Khi chốt sale bất chấp mọi mức giá đàm phán. Thế nhưng khi giao hàng thì lại không đạt yêu cầu về hàm lượng cũng như về chủng loại quặng. Từ đó khiến khách hàng bị tổn thất rất nhiều về mặt thời gian, tiền bạc cũng như bị đình trệ cả 1 dây chuyền sản xuất. Và thế là chúng ta đã tự gây ra 1 hố sâu ngăn cách lòng tin nghiêm trọng giữa các đối tác thương mại trên toàn thế giới với toàn bộ các công ty xuất khẩu dolomit Việt Nam. Trở ngại xuất khẩu cho 1 mặt hàng tiềm năng cũng vì thế mà lớn dần.

Để tổng kết lại, ngành kinh doanh xuất khẩu dolomit ở Việt Nam vẫn đang là 1 ngành kiếm ra tiền. Tuy nhiên vẫn còn đó những yếu điểm cố hữu gây ra hậu quả mà chúng ta không thể khắc phục 1 sớm 1 chiều. Thế nhưng, nghĩ đi nghĩ lại, lợi vẫn hơn hại. Vì vậy các doanh nghiệp khi đọc được bài này, làm ơn hãy có ý thức bảo vệ miếng cơm manh áo cho mình bằng cách nâng cao trình độ nghiệp chuyên môn, nâng cao trình độ tiếng Anh cho đội ngũ của mình. Và cũng làm ơn hãy có ý thức bảo vệ miếng ăn cho toàn thể các doanh nghiệp khác, đừng vì chút lợi nhỏ mọn mà đạp đi cơ hội kiếm tiền chân chính của biết bao nhiêu còn người.